Zestaw satelitarny, elementy, dobór i montaż krok po kroku

Autor: FARPORTUGAL Lda Avenida Dom Afonso Henriques, Sobral, 2490 Ourém, Portugal

Kupno anteny satelitarnej to dopiero pierwszy krok, bo sam talerz bez reszty osprzętu nie pokaże ani jednego programu. Zanim cokolwiek przykręcisz do ściany, warto mieć w głowie cały obraz instalacji: czaszę z konwerterem, kabel, który przeniesie sygnał do środka, oraz dekoder albo moduł w telewizorze, który zamieni go w obraz. W tym tekście rozpisuję zestaw od pierwszej śruby po ostatnie ustawienie w menu dekodera, tak, żebyś wiedział, co kupić, w jakiej kolejności to skręcić i na co zwracać uwagę podczas pracy na drabinie.

Skład kompletnego zestawu

W najprostszym ujęciu instalacja satelitarna to cztery główne części: antena z konwerterem, odbiornik, przewód koncentryczny oraz uchwyt, na którym całość wisi. Do tego dochodzą drobiazgi montażowe, bez których niczego nie skręcisz, oraz krótki przewód HDMI między dekoderem a telewizorem. Poniżej masz pełną listę, żeby niczego nie zabrakło w sklepie ani na dachu:

antena offsetowa o średnicy 60–90 cm z konwerterem na ramieniu,
dekoder satelitarny albo moduł CI z kartą operatora w telewizorze,
kabel koncentryczny 75 Ω o długości dopasowanej do trasy,
uchwyt ścienny, balkonowy albo maszt z kompletem śrub,
złącza F, kołki rozporowe, wiertła i taśma do uszczelniania,
przewód HDMI oraz ewentualnie przełącznik DiSEqC albo rozdzielacz.

Układ tych części zmienia się zależnie od tego, ile telewizorów ma działać naraz i czy chcesz odbierać jedną, czy dwie pozycje orbitalne. Inny zestaw kupisz do mieszkania z jednym odbiornikiem, a inny do domu, w którym każdy pokój ma mieć własny program.

Antena — rozmiar czaszy i materiał wykonania

Większość polskich domów ustawia się na satelitę Hotbird, bo z tej pozycji nadają pakiety Polsat Box i Canal+. Do odbioru z Hotbirda w przeważającej części kraju wystarcza czasza o średnicy 60 cm, ale w praktyce instalatorzy anten satelitarnych częściej zakładają talerze 70–80 cm, żeby mieć zapas sygnału na ulewę, mokry śnieg czy lekko zarosłe drzewa przed domem. Przejście z 60 na 80 cm daje mniej więcej 2,5 dB dodatkowego zapasu, co w czasie intensywnych opadów oznacza kilka albo kilkanaście minut odbioru więcej. W południowo-wschodniej Polsce oraz wszędzie tam, gdzie przerwa w obrazie byłaby szczególnie uciążliwa, rozsądny wybór to czasza 80–90 cm.

Anteny offsetowe, czyli takie, w których konwerter siedzi na dole czaszy, a nie w jej środku, są dziś standardem. Wykonuje się je z aluminium albo ze stali ocynkowanej z powłoką lakierniczą. Aluminium jest lżejsze i nie rdzewieje, stal bywa sztywniejsza i tańsza, ale wymaga sprawnej powłoki, bo po latach na elewacji potrafi zacząć korodować. Pamiętaj też, że większa czasza to większa powierzchnia nawiewu: talerz 80 cm przenosi na uchwyt około 80% większe obciążenie wiatrem niż 60 cm, więc przy dużych rozmiarach nie wolno oszczędzać na mocowaniu.

Jeśli chcesz odbierać dodatkowo satelitę Astra, skąd płyną między innymi TV Trwam, Radio Maryja oraz kanały niemieckie i francuskie, możesz postawić drugą antenę albo wybrać konwerter monoblok, który mieści dwa odbiorniki w jednej obudowie i ustawia się go na obie pozycje naraz. Monoblok oszczędza miejsce i jeden uchwyt, a przy dwóch osobnych czaszach potrzebujesz jeszcze przełącznika DiSEqC, który w wersji 1.0 obsłuży do czterech satelitów, a w wersji 1.1 nawet szesnaście.

Konwerter — liczba wyjść i typ instalacji

Konwerter to małe urządzenie na ramieniu anteny, które zamienia sygnał odbity od czaszy na postać, jaką przeniesie kabel koncentryczny. Jego najważniejszy parametr to liczba wyjść, bo każde wyjście obsługuje jeden tuner. Konwerter single ma jedno wyjście i wystarczy do jednego dekodera, twin ma dwa wyjścia i obsłuży dwa odbiorniki, a quad z czterema wyjściami poradzi sobie z czterema tunerami. Przy zakupie licz wyjścia nie według liczby telewizorów, tylko według liczby tunerów, bo dekoder z nagrywaniem zajmuje dwa wejścia naraz.

Osobną kategorią jest konwerter quattro, którego cztery wyjścia odpowiadają czterem pasmom częstotliwości, a nie czterem odbiornikom. Do takiego konwertera nie podłączysz dekodera wprost — quattro współpracuje wyłącznie z multiswitchem i stosuje się go w instalacjach zbiorczych, które obsługują od kilku do kilkudziesięciu gniazd w budynku.

Jeśli chcesz poprowadzić do kilku pokoi tylko jeden kabel, wybierz konwerter Unicable. Standard EN 50494, zwany Unicable I, przydziela do ośmiu pasm użytkownika, a nowszy EN 50607, czyli Unicable II, potrafi obsłużyć nawet 32 odbiorniki na jednym przewodzie. Każdy dekoder dostaje własną częstotliwość, na której odbiera sygnał, a podział następuje dopiero na rozdzielaczach ustawionych blisko telewizorów. Warunkiem jest obsługa tego standardu przez wszystkie podłączone odbiorniki, dlatego przed zakupem sprawdź specyfikację dekoderów.

Dekoder albo moduł w telewizorze

Na końcu kabla musi stać urządzenie, które zamieni sygnał na obraz. Najprostsze rozwiązanie to dekoder od operatora, czyli Polsat Box albo Canal+, który dostajesz w ramach umowy i który ma włożoną kartę dostępu. Taki odbiornik sam wyszukuje kanały, aktualizuje listę programów i ma wbudowany wskaźnik siły sygnału, przydatny podczas ustawiania anteny.

Jeśli nie chcesz trzymać dodatkowego pudełka pod telewizorem, a twój telewizor ma gniazdo CI, możesz kupić moduł CI z kartą operatora i wsunąć go wprost do odbiornika. Wtedy kabel z anteny podłączasz bezpośrednio do telewizora, a moduł odpowiada za odszyfrowanie płatnych kanałów. Do kanałów niekodowanych, których z Hotbirda płynie kilkadziesiąt, nie potrzebujesz ani karty, ani modułu — wystarczy dowolny tuner albo telewizor z wejściem satelitarnym.

Między dekoderem a telewizorem kładzie się krótki przewód HDMI, który przenosi obraz i dźwięk w jednym kablu. Przy starszych telewizorach bywa potrzebny przewód SCART, ale to rozwiązanie odchodzi do lamusa.

Kabel koncentryczny i złącza F

Kabel to element, na którym najczęściej oszczędza się w niewłaściwym miejscu, a to on decyduje o tym, czy instalacja będzie działać stabilnie po kilku sezonach na zewnątrz. Do toru satelitarnego stosuje się przewód koncentryczny o impedancji 75 Ω, najlepiej typu RG-6 z pełną miedzianą żyłą o średnicy 1,0–1,13 mm. Grubsza żyła oznacza mniejsze straty i pewniejsze zasilanie konwertera, które płynie tym samym kablem.

Drugim ważnym parametrem jest klasa ekranowania, oznaczana literami A, A+ i A++.

Klasa A odpowiada skuteczności co najmniej 75 dB, A+ — 85 dB, a A++ — 95 dB. Do domu jednorodzinnego wybieraj co najmniej klasę A+, bo gorzej ekranowany przewód łapie zakłócenia z sieci komórkowej i instalacji elektrycznej. Dobry kabel RG-6 tłumi sygnał mniej więcej 28–30 dB na 100 m przy górnej częstotliwości pracy, więc na typowym odcinku 30 m tracisz około 9 dB, co zwykle mieści się w zapasie.

Przy dłuższych trasach, powyżej 30–40 m, lepiej sprawdzi się grubszy kabel RG-11, który ma niższe tłumienie, ale jest sztywniejszy i trudniejszy w prowadzeniu. Na zewnątrz wybieraj przewód z płaszczem PE, który dobrze znosi promieniowanie słoneczne i wilgoć, a tam, gdzie kabel może mieć kontakt z wodą, sięgaj po wersję żelowaną. Zwykły płaszcz PVC zostaw do wnętrz.

Końce kabla zarabia się złączami F. Najlepsze są złącza kompresyjne, które zaciska się specjalnymi szczypcami i które są szczelne, bo zwykłe nakręcane potrafią po latach poluzować się i wpuścić wodę do środka. Przy montażu złącza wywijasz oplot na zewnętrzną izolację, uważając, żeby żadna jego nitka nie dotykała wewnętrznej żyły, a potem nasuwasz i zaciskasz wtyk.

Uchwyt i mocowanie do ściany

Uchwyt to podstawa całej konstrukcji, bo od niego zależy, czy czasza utrzyma się na elewacji przez lata i czy nie rozstroi się przy silnym wietrze. Uchwyty ścienne różnią się sposobem mocowania — od dołu, od przodu albo z boku — a wybór zależy od tego, po której stronie masz wolną przestrzeń do obrotu talerza. Przy montażu do ściany albo komina wybieraj uchwyt z szerokim rozstawem punktów mocowania, bo rozkłada on obciążenie na większą powierzchnię. Im krótszy wysięg, tym stabilniejsza konstrukcja, więc nie kupuj długiego ramienia bez potrzeby.

Na balkonie sprawdzą się uchwyty balkonowe, które mocuje się do balustrady albo płyty balkonu, a na dachu maszt z obejmami. W wietrznych rejonach dobiera się uchwyty z grubszą rurą i większym wysięgiem, a samą czaszę dokręca się mocno, ale z wyczuciem, żeby dało się ją jeszcze obrócić przy regulacji.

Jeśli ściana jest ocieplona, pamiętaj o zasadzie, o której zapomina wielu majsterkowiczów: kotwa musi przejść przez całą warstwę izolacji i zakotwić się w warstwie nośnej na co najmniej 8–10 cm. Przy 15 cm styropianu potrzebujesz więc kotwy o długości co najmniej 25 cm. Mocowanie zakończone w samym ociepleniu nie przeniesie żadnego obciążenia. W betonie i cegle pełnej stosuje się stalowe kotwy rozporowe, a w pustakach ceramicznych i betonie komórkowym kotwy chemiczne z tuleją siatkową.

Montaż anteny krok po kroku

Zanim wejdziesz na drabinę, przygotuj narzędzia: wiertarkę udarową z wiertłem 12 mm, młotek, klucze, poziomnicę i szczypce do kabli. Kolejność pracy wygląda tak:

Narzędzia i przygotowanie miejsca

Przyłóż uchwyt do ściany razem z poziomicą i zaznacz ołówkiem miejsca na otwory. Maszt albo ramię musi stać pionowo, bo od tego zależy późniejsza dokładność ustawienia czaszy.
Wywierć otwory wiertłem 12 mm, wbij kołki rozporowe młotkiem i przykręć uchwyt kluczem, dokręcając śruby na krzyż, żeby obciążenie rozłożyło się równo.
Zawieś na uchwycie skręconą czaszę z konwerterem, ale nie dokręcaj nakrętek do końca — talerz musi dać się jeszcze obrócić w pionie i poziomie.

Podłączenie kabli i ustawienie na sygnał

Poprowadź kabel od konwertera do środka budynku, zostawiając niewielki zapas przy antenie, żeby czasza mogła się swobodnie obracać podczas regulacji. Na zewnątrz mocuj przewód opaskami do uchwytu i elewacji, a przy przejściu przez ścianę zrób łagodny spadek na zewnątrz, żeby woda nie spływała po kablu do środka.
Zakończ oba końce przewodu złączami F i przykręć je do konwertera oraz do dekodera albo telewizora.
Włącz dekoder i wejdź w menu ustawień, gdzie znajdziesz miernik sygnału. Jedna osoba staje przy antenie i obraca czaszę, a druga patrzy na ekran i mówi, kiedy wskaźnik jakości jest najwyższy.

Gdy wskaźnik jakości pokazuje najlepszy wynik, dokręć wszystkie śruby i sprawdź odbiór jeszcze raz, bo samo dokręcanie potrafi lekko przesunąć czaszę. Jeśli nie czujesz się na siłach, żeby samodzielnie wiercić w elewacji albo ustawiać talerz na sygnał, zamówienie montażu u instalatora to rozsądny wydatek — większość firm przyjeżdża z profesjonalnym miernikiem i ustawia antenę w kilkadziesiąt minut.

Układy dla różnych potrzeb

To, jaki zestaw kupisz, zależy przede wszystkim od liczby odbiorników. Do jednego telewizora wystarczy konwerter single, jeden kabel i jeden dekoder. Do dwóch telewizorów w różnych pokojach potrzebujesz konwertera twin i dwóch osobnych przewodów, bo każdy tuner musi mieć własne połączenie z anteną. Przy trzech albo czterech pokojach najprościej jest sięgnąć po konwerter quad i poprowadzić cztery kable, ale wtedy na elewacji robi się wiązka przewodów, która nie każdemu odpowiada.

Jeśli chcesz uniknąć plątaniny kabli, wybierz konwerter Unicable II, który przenosi sygnał do wielu odbiorników jednym przewodem, a podział następuje na rozdzielaczach przy telewizorach. To rozwiązanie sprawdza się w domach, w których nie przewidziano wydzielonych tras kablowych do każdego pokoju, ale wymaga, żeby wszystkie dekodery obsługiwały ten standard. Konfigurację Unicable najlepiej zostawić komuś z doświadczeniem, bo błędne przypisanie częstotliwości potrafi popsuć odbiór na kilku urządzeniach naraz.

W blokach i większych budynkach stosuje się multiswitch, do którego sygnał doprowadza konwerter quattro, a z którego wychodzą oddzielne kable do poszczególnych mieszkań. Multiswitch działa jak centralna rozdzielnia i pozwala obsłużyć od kilku do kilkudziesięciu gniazd, ale to już robota dla instalatora, który zaprojektuje całą instalację zbiorczą.

Błędy przy samodzielnym montażu

Po latach przyjmowania zgłoszeń od czytelników widzę kilka powtarzających się błędów, które psują odbiór. Najczęstszy to zbyt mała czasza albo antena zasłonięta przez drzewa, które urosły po montażu — liście tłumią sygnał znacznie mocniej, niż się wydaje. Drugi to oszczędność na kablu: przewód z cienką żyłą albo słabym ekranem potrafi zepsuć odbiór nawet przy dobrej antenie. Trzeci to luźno dokręcony uchwyt albo czasza, która po ustawieniu przesuwa się przy podmuchach wiatru.

Czwarty błąd to nakręcane złącza F, które po latach wpuszczają wilgoć do kabla, a woda w przewodzie potrafi zniszczyć konwerter. Piąty to pominięcie uszczelnienia: miejsce, w którym kabel wchodzi do budynku, warto zabezpieczyć taśmą samowulkanizującą albo pianką, żeby woda nie miała drogi do środka. I ostatnia rzecz, o której często się zapomina: po zimie warto zajrzeć za antenę i sprawdzić, czy śruby nie poluzowały się, bo od tego zależy, czy obraz przetrwa kolejną wichurę.

* Name:
* E-mail: (Not Published)
Website: (Site url withhttp://)
* Comment:

Type Code

ESTATUETA COMEMORATIVA DO CENTENÁRIO DA IMAGEM DE FÁTIMA - LANÇAMENTO DIA 17/06/2020

2322 Comments

Leave a Reply Cancel Reply